Άννα Φρανκ, "Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ" (1942-1944)

Διδασκαλία Αυτοτελούς Λογοτεχνικού Κειμένου

ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Περίληψη του έργου: "Το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ"

Το βιβλίο αποτελεί το αυθεντικό ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, μιας Γερμανοεβραίας έφηβης που έζησε κρυμμένη για δύο χρόνια στο Άμστερνταμ κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής.

Η ιστορία ξεκινά τον Ιούνιο του 1942, όταν η Άννα λαμβάνει ως δώρο για τα 13α γενέθλιά της ένα ημερολόγιο. Λίγες μέρες αργότερα, καθώς οι διωγμοί των Εβραίων εντείνονται, η οικογένειά της αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι της και να μεταφερθεί στο "Πίσω Σπίτι" (Achterhuis), έναν κρυφό χώρο πάνω από το γραφείο του πατέρα της.

Εκεί, μαζί με ακόμη τέσσερα άτομα, η Άννα ζει σε κατάσταση απόλυτου εγκλεισμού για 25 μήνες. Μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου, που απευθύνει στη φανταστική της φίλη Κίττυ, η Άννα καταγράφει:

©      Τον καθημερινό τρόμο της σύλληψης και τις δυσκολίες της συμβίωσης.

©      Τις συγκρούσεις με τη μητέρα της και τους υπόλοιπους ενοίκους.

©      Τη σταδιακή της ωρίμανση, τις ελπίδες, τα όνειρα και την ανάγκη της για αγάπη.

Το ημερολόγιο σταματά απότομα την 1η Αυγούστου 1944, τρεις ημέρες πριν η Γκεστάπο ανακαλύψει την κρυψώνα και συλλάβει τους ενοίκους. Από τους οκτώ κρυπτόμενους, μόνο ο πατέρας της, Όττο Φρανκ, επέζησε από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ο οποίος και δημοσίευσε το ημερολόγιο εκπληρώνοντας την επιθυμία της Άννας να γίνει συγγραφέας. Το έργο δεν είναι απλώς ένα ιστορικό ντοκουμέντο, αλλά η "κραυγή" ενός κοριτσιού που, αν και στερήθηκε την ελευθερία του, κράτησε την εσωτερική του δύναμη και το χιούμορ του μέχρι το τέλος.

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ

©      Ο εγκλεισμός και η απώλεια της ελευθερίας: Πώς αλλάζει η καθημερινότητα όταν ο ζωτικός χώρος περιορίζεται σε λίγα τετραγωνικά.

©      Η διαμόρφωση της ταυτότητας στην εφηβεία: Η Άννα προσπαθεί να καταλάβει ποια είναι, ενώ γύρω της ο κόσμος καταρρέει.

©      Σχέσεις υπό πίεση: Η σύγκρουση των γενεών (Άννα και Μητέρα) και η δυναμική της ομάδας μέσα στην κρυψώνα.

©      Ιστορική Μνήμη και Ρατσισμός: Το ημερολόγιο ως μαρτυρία κατά του αντισημιτισμού και των διακρίσεων.

©      Η δύναμη της γραφής: Το ημερολόγιο ως "σωσίβιο" και μέσο διαφυγής από τη σκληρή πραγματικότητα.

Η ΑΡΧΗ

ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Μια πολύ ενδιαφέρουσα σελίδα με πλούσιο υλικό σχετικά με την ιστορία και το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ είναι: 
Anne Frank House
http://www.annefrank.org/ 

Το σπίτι της Άννα Φράνκ

Ημερολόγιο :  Η συστηματική καταγραφή από έναν άνθρωπο των συναισθημάτων, των σκέψεων και των γεγονότων της προσωπικής ζωής του ή και της δημόσιας ζωής.

 Ο χαρακτήρας τους είναι προσωπικός κι έτσι η γλώσσα του μπορεί να είναι συνθηματική και η γραφή τους υπαινικτική και ελλειπτική.

Χαρακτηριστικό των ημερολογίων είναι 

• ο εξομολογητικός τόνος,

• η υποκειμενική ματιά,

• η αποσπασματικότητα

• η κυριαρχία του α' προσώπου.

• ο ακριβής προσδιορισμός του χρόνου συγγραφής κάθε καταχώρησης.

• ο ελάχιστος χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στα συμβάντα (χρόνος των γεγονότων) και την καταγραφή τους (χρόνος της αφήγησης)

 

Η Αρχή και η Σημασία του Ημερολογίου

Η Άννα έλαβε το ημερολόγιο ως δώρο για τα 13α γενέθλιά της, τον Ιούνιο του 1942, λίγο πριν η οικογένεια αναγκαστεί να κρυφτεί

Η τεράστια σημασία που είχε για εκείνη αναδεικνύεται από το γεγονός ότι ήταν το πρώτο πράγμα που επέλεξε να πάρει μαζί της όταν εγκατέλειψαν το σπίτι τους για την κρυψώνα

Όπως επισημαίνουν οι πηγές, αυτό το ημερολόγιο έμελλε να γίνει εξαιρετικά πολύτιμο αργότερα

Το Περιεχόμενο της Καταγραφής

Μέσα στο "Hinterhaus", όπου έζησε για περισσότερα από δύο χρόνια, η Άννα χρησιμοποίησε το ημερολόγιο για να αποτυπώσει

Την Καθημερινότητα: Τις λεπτομέρειες της ζωής στη σοφίτα και την προσπάθεια των ενοίκων να διατηρήσουν μια αίσθηση κανονικότητα

Συναισθήματα και Αγωνίες: Τις βαθύτερες σκέψεις της, τους εφιάλτες της και τον συνεχή φόβο μήπως η κρυψώνα ανακαλυφθεί από τις αρχές

Σχέσεις και Συγκρούσεις: Τις εντάσεις που προέκυπταν από τη συμβίωση οκτώ ανθρώπων σε περιορισμένο χώρο, όπως τους καβγάδες με τη μητέρα της και τη δύσκολη σχέση της με τον Φριτζ Πέφερ

Προσωπική Εξέλιξη: Την ανάπτυξη των συναισθημάτων της και τον έρωτά της για τον Πίτερ βαν Πελς, ο οποίος γεννήθηκε κατά το δεύτερο έτος της απομόνωσης

Η Ιστορική Αξία

Η συγγραφή στο ημερολόγιο τερματίστηκε με τη σύλληψη των ενοίκων στις 4 Αυγούστου 1944

Παρά την τραγική κατάληξη, το κείμενο διασώθηκε και αναδείχθηκε σε ένα παγκοσμίως γνωστό ιστορικό τεκμήριο, προσφέροντας μια μοναδική προσωπική μαρτυρία για τη ζωή υπό την απειλή του ναζισμού

ΘΕΑΤΡΟ:"Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ"των Α.Χάκετ και Φ.Γκούτριτζ