Το να δημιουργείς είναι να σκέφτεσαι πιο έντονα. Ρεβερντί Π.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΑΦΟΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΑΦΟΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 30 Μαΐου 2025

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

 

Οι εξετάσεις στο Γυμνάσιο είναι σίγουρα πρωτόγνωρη εμπειρία για εσένα και φυσικά έχει κάποιες διαφορές από τις άλλες εξετάσεις.

Για το χρονικό  διάστημα των εξετάσεων  θα πρέπει να προσέξεις τα εξής :

  • Το πρωινό σου ξύπνημα θα πρέπει να είναι σχεδόν την ίδια ώρα που ξυπνάς όταν έχεις σχολείο. Θα πρέπει να παίρνεις ήρεμα ένα καλό πρωινό και κατόπιν να ξεκινάς το διάβασμά σου για το μάθημα που εξετάζεσαι την επόμενη ημέρα.

  • Να ξέρεις πως οι καλύτερες ώρες για αποδοτικό διάβασμα είναι οι πρωινές, διότι το μυαλό μας είναι ξεκούραστο και συγκεντρωνόμαστε πιο εύκολα στη μελέτη που κάνουμε.

  • Η διατροφή σου θα πρέπει να είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, φυτικές ίνες και σίδηρο και χωρίς πολλά λιπαρά. Μην ξεφεύγεις από τις διατροφικές σου συνήθειες και μην κάνεις πράγματα που δεν έκανες όλο το χρόνο.(πολλά παιδιά δοκιμάζουν να πίνουν καφέ κατά τη διάρκεια των εξετάσεων για να αντέξουν περισσότερο στο διάβασμα. Για τα παιδιά της ηλικίας σου η κατανάλωση καφέ επιφέρει χειρότερα αποτελέσματα από τα προσδοκώμενα)

  • Κάνε ένα διάλειμμα όταν αισθανθείς κουρασμένος από το διάβασμά σου, περπατώντας λίγο μέσα στο σπίτι σου, τρώγοντας ένα φρούτο, αλλά πάντα βάλε χρονικό όριο στο διάλειμμά σου (πες ότι θα κάνεις ένα διάλειμμα 15-20 λεπτών και μην ξεφεύγεις από αυτό). Πολλά παιδιά σταματούν το διάβασμά τους για λίγη ξεκούραση και η ώρα περνάει χωρίς να το καταλάβουν διότι δεν σκέφτηκαν από την αρχή να βάλουν ένα χρονικό όριο στη διακοπή τους.

  • Όταν αποφασίσεις να κάνεις μία μεγαλύτερη διακοπή από το διάβασμά σου κάνε πράγματα που σε ευχαριστούν και θα σε ξεκουράσουν πραγματικά, αλλά πάντα βάλε στόχο την ώρα που θα συνεχίσεις τη μελέτη σου. Μπορείς να δεις λίγη ώρα τηλεόραση (ένα πρόγραμμα που σε ευχαριστεί) ή να πας μία βόλτα με τους φίλους σου.

  • Να αποφεύγεις να κάθεσαι στον υπολογιστή σου πολλή ώρα κατά την περίοδο των εξετάσεων διότι αφενός συνήθως τα παιδιά κάθονται πολλή περισσότερη ώρα απ' ό,τι έχουν προγραμματίσει ότι θα καθίσουν και αφετέρου η μεγάλη διάρκεια ενασχόλησης με τον υπολογιστή προκαλεί πονοκεφάλους, πράγμα που θα σε δυσκολέψει στη μελέτη σου.

  • Μην κοιμάσαι πολύ αργά το βράδυ την περίοδο των εξετάσεων. Μην ξενυχτάς για το διάβασμά σου, φρόντισε να το έχεις τελειώσει χωρίς να κάνεις υπερβολές στην ώρα που θα πας να κοιμηθείς. Ο καλός ύπνος να ξέρεις είναι πάντα ένας καλός σύμμαχος για καλή απόδοση και ξεκούραστο μυαλό την περίοδο των εξετάσεων.


  • Για οποιαδήποτε πληροφορία ή συμβουλή χρειαστείς την περίοδο των εξετάσεων, είναι προτιμότερο να απευθυνθείς σε κάποιον καθηγητή σου, ο οποίος με την γνώση και την εμπειρία του θα σου δώσει τη συμβουλή του, παρά να μοιραστείς την απορία σου με κάποιον συμμαθητή σου ή συνομήλικό σου ο οποίος δεν θα μπορέσει να σε βοηθήσει στο ίδιο βαθμό.

 Την ημέρα που γράφεις εξετάσεις μην παραλείψεις να πάρεις ένα καλό πρωινό και φρόντισε να είσαι στο σχολείο 10 λεπτά νωρίτερα από την ώρα που χτυπάει το κουδούνι.

 

ΚΑΛΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ- ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ- ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !

 



Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2020

Παραγωγή γραπτού λόγου

Η διαδικασία της γραφής –πριν να γράψεις
 Η προετοιμασία για να γράψεις είναι το πρώτο στάδιο της γραφικής διαδικασίας και περιλαμβάνει όλα τα πράγματα που πρέπει κάνεις προκειμένου να είσαι έτοιμος να γράψεις για πρώτη φορά ένα κείμενο. Αν έχει καθορίσει ο δάσκαλός σου το θέμα της γραπτής σου  εργασίας, βεβαιώσου ότι έχεις καταλάβει ακριβώς τι σου ζητείται και τι πρέπει να κάνεις. Σε αντίθετη περίπτωση, ο καλύτερος τρόπος για να ξεκινήσεις είναι να ρωτήσεις στον εαυτό σου τις παρακάτω ερωτήσεις:
Για τι πράγμα να γράψω;Αυτή είναι μια ερώτηση για το θέμα αυτού που θα γράψεις. Εάν επιλέξεις κάτι που σε ενδιαφέρει, αυτό που θα γράψεις είναι πιο πιθανό να είναι περισσότερο ενδιαφέρον για τον αναγνώστη.
Γιατί θέλω να γράψω για αυτό;Αυτή είναι μια ερώτηση σχετικά με το σκοπό της γραφής σου και συνδέεται με το πρώτο ερώτημα. Εδώ είναι μερικοί από τους πιθανούς λόγους που μπορεί να πρέπει να φτιάξεις ένα γραπτό κείμενο:
– να εξηγήσεις
– να ενημερώσεις / καθοδηγήσεις
– να περιγράψεις
– να αφηγηθείς
– να πείσεις
– να κινηθείς
-να διασκεδάσεις / ψυχαγωγήσεις
-να ζητήσεις
Ποιό είδος γραφής πρέπει να κάνω;
Αυτό είναι ένα ερώτημα σχετικά με το είδος της εργασίας σου. Εδώ είναι μερικά από τα είδη που θα μπορούσες να επιλέξετε από:
– διήγημα
– ποίημα
– επιστολή
– αφήγηση
– είδηση
-δοκίμιο
– κριτική βιβλίου ή ταινίας
– έκθεση
– βιογραφία
Για ποιον το γράφω;Αυτή είναι μια ερώτηση σχετικά με το κοινό που θα διαβάσει το γραπτό σου. Για παράδειγμα: Θα πρέπει να αναρτηθεί σε πίνακα ανακοινώσεων; Θέλεις να το δημοσιεύσεις στην εφημερίδα του Σχολείου; Είναι ένα κείμενο που απευθύνεται στον δάσκαλο; Στους γονείς σου; Σε φίλο σου; Γράφεις στο λεύκωμα του φίλου σου; Φτιάχνεις ένα προσκλητήριο για πάρτυ;
Όταν έχεις απαντήσει σε αυτές τις ερωτήσεις, είσαι έτοιμος να αρχίσετε να σχεδιάζεις το γράψιμό σου. Ανάλογα με το θέμα σου, μπορείς να συλλέξεις τις ιδέες και κάνετε τις σημειώσεις κάνοντας μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες δραστηριότητες:
– σκέψης / καταιγισμός ιδεών
– ανάγνωση και έρευνα
– παρατηρώντας
– συνέντευξη
– συζήτηση
– φαντασία
– σημειώσεις
Το τελικό έργο του προ-γραφικού σταδίου είναι να οργανώσεις τις ιδέες και τις σημειώσεις σου σε μια λογική σειρά. Μπορείς να το βρεις χρήσιμο να γράψεις ένα περίγραμμα ή να χρησιμοποιήσεις κάποιο είδος χάρτη ή πίνακα για να οργανώσεις τις πληροφορίες που έχεις σκεφτεί ή συλλέξει ή γνωρίζεις ήδη. Τώρα είσαι έτοιμος για το επόμενο στάδιο της διαδικασίας παραγωγής γραπτού λόγου και σύνταξης!
Μη ξεχάσεις να ακολουθήσεις στο μυαλό σου τα παρακάτω βήματα στο γράψιμο
Απλά, κοίταξε την παρακάτω ακροστοιχίδα και αρχικά σβήνε κάθε βήμα που ολοκληρώνεις μέχρι να το συνηθίσεις.
ΓΓυρίζω το σώμα μου έτσι ώστε να έχω σωστή θέση εργασίας (συνήθως καθιστή)
ΡΡωτάω το σώμα μου και το μυαλό μου εάν είναι έτοιμο (κάνω «ζέσταμα»)
ΑΑποφασίζω αυτό που πρέπει να γράψω (σκέφτομαι καλά το θέμα)
ΠΠαίρνω το εργαλείο που θα γράψω (μολύβι, στυλό, μαρκαδοράκι) και το κρατάω
ΤΤώρα ξεκινάω να γράφω!
ΗΗ ορθογραφία μου με νοιάζει όσο και η σύνταξή μου
ΕΈχω εξασφαλίσει ότι τα γράμματά μου είναι ευανάγνωστα από τον άλλον
ΡΡέει η γραφή μου αλλά είναι καλό να σταματήσω για να δω τι έχω γράψει έως τώρα
ΓΓυρίζει η σκέψη μου στο τι έχω ακόμα να γράψω
ΑΑναδιοργανώνομαι! Συνεχίζω όπως είχα αρχίσει.
ΣΣτο τέλος, ξαναδιαβάζω το ερώτημα ή ξανα-σκέφτομαι το θέμα
ΙΊσως να έχω κάποιες αβλεψίες, ξαναδιαβάζοντας θα τις βρω και θα τις διορθώσω
ΑΑν τελείωσα, κλείνω το τετράδιό μου ή παραδίδω το κείμενο
Καλή επιτυχία

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2016

Εικονογραφήσεις της Ιλιάδας και της Οδύσσειας

Το 1956, εκδοτικός οίκος της Νέας Υόρκης ανέθεσε στους Alice και Martin Provensen να εικονογραφήσουν για τους μικρούς αναγνώστες τους, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Έτσι δημιουργήθηκε το βιβλίο "The Iliad and the Odyssey: A Giant Golden Book", μια εντυπωσιακή ογκώδης έκδοση της την Ιλιάδας και την Οδύσσειας. Απολαύστε μερικές από τις διαχρονικές υπέροχες εικονογραφήσεις των Provensens:



Περισσότερα

Παρασκευή 11 Ιανουαρίου 2013

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

«ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΑ»
(ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΙΛΟΛΟΓΟ ΧΡΥΣΑ ΤΣΑΚΩΝΑ)


Ας δούμε τη λέξη : 
μεγέθυνση ή μεγένθυνση ; 
Θα καταλάβουμε αμέσως το σωστό, αν σκεφτούμε τη λέξη μέγεθος > μέγεθ-ος. 
Το σωστό λοιπόν είναι το ουσιαστικό μεγέθυνση που παράγεται από το ρήμα μεγεθ-ύνω. Το ίδιο ισχύει και για τα : 
Διευθύνω > διεύθ-υνση 
Εμβαθύνω > εμβάθ-υνση
Κατευθύνω > κατεύθ-υνση 
Επιβραδύνω > επιβράδ-υνση 
Οξύνω > όξ-υνση 
Διευκολύνω > διευκόλ-υνση 
Ενθαρρύνω > ενθάρρ-υνση 
Επόμενο : 
στιβάδα ή στοιβάδα ; 
Η στοιβάδα δηλώνει τη «στοίβα», δηλ. το σωρό. 
Η στιβάδα σημαίνει «στρώμα ομοειδών πραγμάτων» και χρησιμοποιείται ως επιστημονικός όρος : στιβάδα ηλεκτρονίων 
Και το κλασικό :
Στήλη ή στύλος ; 
Η αρχαία λέξη στήλη ανάγεται στο θέμα σταλ- του ρήματος στέλλω και αναφερόταν σε επιτύμβια ή αναθηματική πλάκα. 
Η αρχαία λέξη στύλος ανάγεται στο θέμα –στα (παρέκταση στυ-) του ρήματος ίστημι και αναφερόταν σε κίονες ναών, στοών ή οικοδομημάτων, δηλαδή κολόνες που στήριζαν στέγη. 
Επομένως, είναι ορθότερο να λέμε «οι στύλοι του Ολυμπίου Διός» και όχι «οι στήλες του Ολυμπίου Διός». 
Ουσιώδης ή ουσιαστικός ; 
Το επίθετο ουσιαστικός σημαίνει ο επί της ουσίας η ουσιαστική διαφορά
Το επίθετο ουσιώδης σημαίνει ο σημαντικός, βαρύνουσας σημασίας ουσιώδης συμβολή
Ζεματώ // ζεματίζω 
Ας πάρουμε το πρώτο ρήμα : ζεματώ. Είναι αμετάβατο. Και ιδού το παράδειγμα : το νερό ζεματάει. 
Το δεύτερο ρήμα, ζεματίζω, είναι μεταβατικό : στο χωριό μου ζεματίζουν τα μακαρόνια με λάδι. 
Σύρος // Σύριος 
Νησί Σύρος > κάτοικοι = Σύριοι
Συρία > κάτοικοι = Σύροι. 
Για να μην μπερδευόμαστε, ωστόσο, αντικαταστήσαμε το επίθετο Σύριος με το Συριανός (συριανό λουκούμι, Συριανοί), ενώ το επίθετο Σύρος αντικαταστάθηκε από το Σύριος (κάτοικος) και το συριακός (συριακή γλώσσα). 
Σεισμογενής – σεισμογόνος
Οι λέξεις διαφέρουν στη σημασία τους. 
Σεισμογενής = αυτός που γίνεται από σεισμούς (σεισμογενή φαινόμενα) 
Σεισμογόνος = αυτός που προκαλεί σεισμούς (σεισμογόνο ρήγμα). 
Άρα : 
όταν θέλουμε να πούμε για μια περιοχή ότι προκαλεί σεισμούς, θα πούμε ότι είναι σεισμογόνος περιοχή.
Αν θέλουμε, αντιθέτως, να πούμε ότι πάσχει από σεισμούς, θα πούμε ότι είναι σεισμόπληκτη ή σεισμοπαθής περιοχή. Ας αποφύγουμε να χαρακτηρίσουμε την περιοχή σεισμογενή.
ΠΗΓΗ: Λεξικό Μπαμπινιώτη

ΑΣ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ

«ΑΣ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ…» ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΥΣΑ ΤΣΑΚΩΝΑ
 
Ας σκεφτούμε ετυμολογικά, διότι αν έχουμε ετυμολογική άνεση, θα έχουμε και ετοιμολογία! 

Για να δούμε λοιπόν κάποιες λεξούλες και κάποιες προθεσούλες της υπέροχης ελληνικής γλώσσας : 

1) δυόσμος : το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό όταν ακούω τη λέξη δυόσμος είναι οι τσίχλες, δηλαδή η έντονη μυρωδιά. Προφανώς από όλα τα παιδιά θα έχουν ζητήσει οι φιλόλογοι να ξέρουν να κλίνουν αρχαία επίθετα σε -ύς -εῖα -ύ. Ένα τέτοιο επίθετο είναι το ἡδύς που σημαίνει γλυκός. Η λέξη δυόσμος λοιπόν ετυμολογείται ως εξής : ἡδεῖα ὀσμή = ἡδύ-οσμος =δυόσμος =γλυκιά οσμή =γλυκιά μυρωδιά. 
2) ορμόνη => από τη γαλλική hormone => από το ελληνικότατο ρήμα ὁρμῶ, που φυσικά δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε τι σημαίνει!
3) Ας παρατηρήσουμε στο προηγούμενο παράδειγμα ότι η δασεία γίνεται h στην ξένη γλώσσα. 
Άλλα παραδείγματα : history (ἱστορία) 
homo, homme, homosexual (ὁμός = ὅμοιος – ἅμα =συνάμα) 
hypertension (ὑπέρταση) 
holocaust (ὁλοκαύτωμα) 
4) υστερία => γαλλ. hysteria => ὑστέρα = μήτρα (από το ὕστερος => γιατί η μήτρα είναι το τελευταίο, το κατώτατο των εντοσθίων στην κοιλιά μιας γυναίκας). 
5) αλλεργία < allergy < ἄλλος + ἔργον = με τη σημασία της αντίδρασης 
6) μπουκάλι < bocal (βενετ.) < boccale (ιταλ.) < baucalis (λατιν.) < βαύκαλις (ελλην.) = αγγείο χάλκινο ή πήλινο για ψύχρανση του κρασιού
ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ 
1. εις = μέσα (είσοδος)
2. εκ = έξω, μακριά (εκβολή, εξαγωγή, έκσταση)
μέχρι τέλους, τέλεια (εκθλίβω, εκμηδενίζω, εξαλείφω)
3. προς = κίνηση προς (προσέρχομαι, προσαγωγή)
επιπλέον (προσαυξάνω, πρόσθεση) 
4. δια = ανάμεσα (διαπλέω, διαβαίνω)
εναντίον, διαφορά (διαφωνώ, διαμάχη, διάσταση)
χωρισμός (διαίρεση, διαζύγιο, διαχωρίζω, διαλύω)
5. υπό = από κάτω (υπόγειος, υποβρύχιος) 
υποταγή (υποτάσσω, υπακούω)
υποδεέστερος στην ιεραρχία (υποπλοίαρχος)
ιδιότητα σε μικρό βαθμό (υφάλμυρος, υπόξινος) 
6. κατά = κάτω (κατεβαίνω, κατάβαση, κατάκοιτος)
πιο πολύ (κατακόβω, κατασπαράζω)
εναντίον (κατηγορία, κατακρίνω) 
7. υπέρ = πάνω, πέρα (υπέργειος, υπερπόντιος)
υπερβολικά (υπερέχω, υπερτιμώ, υπερσιτισμός)
 ΠΗΓΕΣ : λεξικό Σταματάκου / λεξικό Ανδριώτη

ΜΙΛΑΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ;

«ΜΙΛΑΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ;»

(ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΙΛΟΛΟΓΟ ΧΡΥΣΑ ΤΣΑΚΩΝΑ)

Κατ’ αρχάς ή κατ’ αρχήν;
Και οι δύο φράσεις χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν την έννοια του «αρχικά». Σωστά; 
Όχι, αφού αυτή η έννοια εκφράζεται μόνο από το «κατ’ αρχάς». Η φράση «κατ’ αρχήν» σημαίνει κατά την αρχήν, δηλ. κατά κανόνα, ως θέμα αρχής.
π.Χ και μ.Χ
Το μ.Χ. σημαίνει «μετά Χριστόν», αν και πολλοί συνηθίζουν να λένε «μετά Χριστού», παρασυρόμενοι από το «προ Χριστού». Όμως η πρόθεση «μετά» συντασσόμενη με γενική σημαίνει «μαζί με ….». Εμείς δεν θέλουμε φυσικά να δηλώσουμε ότι βρισκόμαστε ας πούμε στο έτος 2012 μαζί με το Χριστό!!
Αύξηση και προστακτική 
Στην Προστακτική, η αύξηση του ρήματος δεν διατηρείται. 
Έτσι, λέμε : 
– «Απέφυγε να το κάνεις αυτό…», ενώ πρέπει να πούμε «απόφυγε να ». 
– «Επέστρεψε σπίτι, αμέσως», ενώ το σωστό είναι «επίστρεψε σπίτι!». 
– «Ανέλαβέ το εσύ …» ενώ το σωστό είναι «ανάλαβέ το εσύ».
– «Επέμεινε, θα τα καταφέρεις!», ενώ το σωστό είναι «επίμεινε!» 
– «Ανέβαλέ το!», ενώ τα σωστό είναι «ανάβαλέ το!». 
Αυγό ή αβγό;
Η γραφή αυγό, σύμφωνα με το λεξικό του κ. Μπαμπινιώτη, παρότι συνηθιζόταν επί πολλά χρόνια, δεν είναι σωστή αφού δεν δικαιολογείται επιστημονικά δίφθογγος αυ- στη λέξη. Άρα, η σωστή γραφή είναι : αβγό.
Κτήριο ή κτίριο;
Κι όμως, γράφεται με ήτα. Η λέξη δεν προέρχεται από το ρήμα κτίζω, όπως οι λέξεις κτίσμα και κτίστης, καθώς δεν δικαιολογείται κατάληξη σε –ριο. Επομένως, ορθότερη είναι η γραφή κτήριο, παρότι έχουμε συνηθίσει λόγω απλοποίησης να τείνουμε στο γιώτα.
Tο ρ. κτίζω δεν μπορεί να δώσει παράγωγα με ανύπαρκτη κατάληξη -ριο! Δεν μπορούμε δηλ. να έχουμε κτί-ριο. Tο κτίζω θα μπορούσε μόνο να δώσει κτιστήριο (πβ. φροντίζω – φροντιστήριο, καθαρίζω – καθαριστήριο, σκαλίζω – σκαλιστήρι(ο) κ.τ.ό.), τύπος που ούτε κι αυτός μαρτυρείται να υπάρχει. Άρα η λ. έχει διαφορετική ετυμολογική προέλευση και, επομένως, διαφορετική ορθογραφία. Παράγεται είτε από το οικώ > οικητήριο > *οικτήριο (με συγκοπή τού -η-) > κτήριο είτε από το ευκτήριον (οίκημα) > κτήριο.
Ξίδι ή ξύδι;
Την γραφή με ύψιλον μπορούμε να την ξεγράψουμε κατευθείαν, καθώς είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. Παλιότερα, γραφόταν ως «ξείδι» λόγω συγγένειας με το οξείδιο, αλλά πλέον γράφεται με την απλή μορφή «ξίδι».
Κόκκαλα ή κόκαλα;
Προερχόμενη από την αρχαία λέξη «κόκκος», η ορθότερη γραφή είναι με δύο κάπα. Ωστόσο, για άλλη μια φορά η απλοποίηση επικράτησε και η επικρατέστερη γραφή σήμερα είναι με ένα κάπα.
Αφτί ή αυτί;
Μολονότι διδασκόταν επί χρόνια ως αυτί, η σωστή εκδοχή σύμφωνα με την επιστήμη της γλωσσολογίας είναι αυτή του αφτιού.
αγωνία και αγονία 
Εδώ δεν υπάρχει λάθος σε καμία λέξη. Υφίστανται και οι δυο λέξεις, ομόηχες βεβαίως, αλλά γράφονται διαφορετικά, γιατί η αγωνία προέρχεται από το αγώνας, ενώ η αγονία από το άγονος. 
Αλόννησος 
Γράφεται με δύο ν ήδη από την αρχαιότητα (και όχι με δύο λ, όπως το έχω δει κάποιες φορές), γιατί προέρχεται από : αλς / αλός (=αλάτι) + νήσος = Αλόννησος (το σ μετατρέπεται σε ν μπροστά από ν). 
Άνθηση και άνθιση 
Η άνθηση είναι αρχαίο ουσιαστικό από το ρήμα ανθώ. 
Η άνθιση είναι η νεότερη γραφή από το ρήμα ανθίζω. 
Σήμερα η άνθηση χρησιμοποιείται με μεταφορική σημασία : «η άνθηση των γραμμάτων και των τεχνών», ενώ η άνθιση χρησιμοποιείται με κυριολεκτική σημασία : «η άνθιση των δέντρων». 
Αντικρίζω ή αντικρύζω 
Η παραγωγή της λέξης από το επίρρημα αντίκρυ θα δικαιολογούσε την παλαιότερη γραφή αντικρύζω με υ. Ωστόσο, τα ρήματα σε –ίζω επικράτησε να γράφονται με –ι-. Εξαίρεση αποτελούν αυτά που είχαν εξαρχής –υ- (κατακλύζω, κελαρύζω, αναβλύζω κλπ). 
Εγχείρηση ή εγχείριση 
Αρχαίο είναι το ρήμα ἐγχειρῶ = χειρυργώ (με αρχική σημασία : θέτω την χείρα, επεμβαίνω σε περίπτωση που απαιτείται ιατρική αντιμετώπιση). Άρα η λέξη εγχείρηση (χειρουργική επέμβαση) γράφεται κανονικά με 
-η-. 
Αρχαίο όμως είναι και το ρήμα ἐγχειρίζω =δίνω στα χέρια κάποιου (εγχειρίζω δίπλωμα, επιστολή). 
Στους μετέπειτα χρόνους το εγχειρίζω χρησιμοποιήθηκε με τη σημασία του χειρουργώ, έτσι μερικοί γράφουν τη λέξη εγχείριση με -ι- , ως παράγωγο δηλαδή του ρήματος σε –ίζω. 
Το σωστό όμως είναι να γράφεται με ήτα, έστω κι αν δεν χρησιμοποιείται πλέον το ρήμα εγχειρώ. 
Κροκόδειλος ή κροκόδιλος 
Το αρχαίο ουσιαστικό κροκόδιλος γράφεται με –ι- και είναι σύνθετο από τις λέξεις κρόκη (βότσαλο) και δρίλος (σκουλήκι, σαύρα). Η επικρατούσα ωστόσο σήμερα ορθογραφία είναι με –ει-. Πάντως δεν βγαίνει από το δειλός. 
Ορθοπαιδικός ή ορθοπεδικός ; 
Τον όρο ορθοπαιδική έπλασε το 1741 ο Γάλλος γιατρός Andry στο έργο του «πραγματεία περί ορθοπαιδίας ή η τέχνη του να προλαμβάνεις και να διορθώνεις στα παιδιά δυσπλασίες του σώματος». Το 1771 πλάστηκαν και οι όροι orthopédique και orthopédiste. Όπως είναι φανερό, ο όρος πλάστηκε για να δηλώσει τη διόρθωση σωματικών δυσπλασιών του παιδιού. Κατ’ επέκταση, ο όρος χρησιμοποιήθηκε εν συνεχεία και για ενηλίκους. Η ετυμολογία αυτή είναι ευρύτερα αποδεκτή, γι’ αυτό στην αγγλική ο όρος orthopaedics τείνει να επικρατήσει. Ο τύπος ορθοπεδική προέκυψε λόγω εσφαλμένης σύνδεσης με το λατινικό pes – pedis (πόδι) ή με το ελληνικό –πέδη. Κι έχουμε το οξύμωρο, οι μεν ξένοι να γράφουν σωστά την ελληνογενή λέξη (δηλ. με –ae- ή με –é-), οι δε Έλληνες λανθασμένα!! 
ΠΗΓΗ: λεξικό Μπαμπινιώτη

Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2013

2013: Η χρονιά του Κ. Π. Καβάφη




Η εφημερίδα «Το Βήμα»  ετοίμασε ήδη ένα αφιέρωμα για το έτος Καβάφη


Η ηλεκτρονική έκδοση του Αρχείου Καβάφη είναι έργο του Σπουδαστηρίου Nέου Eλληνισμού. Περιλαμβάνει όλα τα έργα του ποιητή και πλούσιο ανέκδοτο υλικό, όπως αυτό προκύπτει από την συνεχιζόμενη μελέτη του Αρχείου του. Περιλαμβάνει επίσης γενικές πληροφορίες για τον Καβάφη, αλλά και ειδικότερες για την πρόσληψη και απήχηση της Καβαφικής ποίησης παγκοσμίως, σε συνεργασία με την Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών «Κ.Π. Καβάφης» του Πανεπιστημίου του Μίτσιγκαν (ΗΠΑ).

 ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ
Ο ΚΑΒΑΦΗΣ





Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2012

ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ





Η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, ειδικότερα το Τμήμα Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δ.Ε. και Σχολικοί Σύμβουλοι Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το δήμο Θεσσαλονίκης, και το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης του Δήμου Θεσσαλονίκης, διοργάνωσαν το Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας. Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης από 18-21 Δεκεμβρίου 2012, ώρα έναρξης 09:00. 

Βασικός σκοπός του συνεδρίου είναι να δοθεί η δυνατότητα σε μαθητές και μαθήτριες, με την υποστήριξη των εκπαιδευτικών, αφενός να συνεισφέρουν με το δικό τους αυθεντικό τρόπο στον εορτασμό των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, αφετέρου, με αφορμή το σημαντικό αυτό γεγονός, να προβληματιστούν, να αναστοχαστούν, να ερευνήσουν, να συνθέσουν εργασίες με σημαντική προστιθέμενη εκπαιδευτική αξία και να αναδείξουν το έργο τους. 

Όλες οι πληροφορίες για το Συνέδριο βρίσκονται στην ιστοσελίδα: http://math-syn-ist.sch.gr







Η συμμετοχή της πολιτιστικής ομάδας του σχολείου μας στο Μαθητικό Συνέδριο Ιστοριας στη Θεσσαλονίκη ΕΔΩ

Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2012

Γιώργος Σεφέρης, 41 χρόνια από το θάνατό του

Ο Γιώργος Σεφέρης, ο πρώτος Έλληνας που βραβεύτηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας το 1963, πέθανε σαν σήμερα στις 20 Σεπτεμβρίου του 1971.

«Mας έλεγαν θα νικήσετε όταν υποταχθείτε.
Yποταχθήκαμε και βρήκαμε τη στάχτη.
Mας έλεγαν θα νικήσετε όταν αγαπήσετε.
Aγαπήσαμε και βρήκαμε τη στάχτη.
Mας έλεγαν θα νικήσετε όταν εγκαταλείψετε τη ζωή σας.
Bρήκαμε τη στάχτη.
Mένει να ξαναβρούμε τη ζωή μας
Tώρα που δεν έχουμε πια τίποτα»
Γιώργος Σεφέρης
                                                                                                        
Πέθανε στις 20 Σεπτεμβρίου του 1971 στη διάρκεια της δικτατορίας και η κηδεία του απέκτησε χαρακτήρα αντιδικτατορικής εκδήλωσης.

Περισσότερα...

Τρίτη 27 Μαρτίου 2012

Φράσεις που έμειναν ανεξίτηλες επειδή είτε συνδέθηκαν με ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός είτε θεωρήθηκαν εξαιρετικά εύστοχες



Νενικήκαμεν!
Η αναγγελία της νίκης του Μαραθώνα το 490 π.Χ.

Ή ταν ή επί τας.
μτφρ: [να επιστρέψεις] ή με αυτήν [νικητής] ή επάνω της [νεκρός]
Οι Σπαρτιάτισσες παραδίνοντας την ασπίδα στους πολεμιστές γιους τους.

Μολών λαβέ!
Ο Λεωνίδας —και οι 300— προς τους Πέρσες, στη μάχη των Θερμοπυλών (480 π.Χ.)

Θάλαττα, θάλαττα!
Η ιαχή των Μυρίων όταν αντίκρισαν τον Εύξεινο Πόντο, το 401 π.Χ.
(Ξενοφώντος "Κύρου Ανάβασις")
Ούτις εμοί γ΄ όνομα .
μτφρ: το όνομά μου είναι "Κανένας"
Η γνωστή πονηριά του Οδυσσέα προς τον Κύκλωπα Πολύφημο
(από τον Όμηρο)

Vae victis.
μτφρ: Ουαί τοις ηττημένοις.
Από τον Βρέννο, αρχηγό των Γαλατών, το 387 π.Χ.
ρίχνοντας το ξίφος του στη ζυγαριά που ζύγιζε το χρυσό των λύτρων που του πρόσφεραν οι Ρωμαίοι

  
Ες αύριον τα σπουδαία.
Αρχίας, Θηβαίος ηγέτης
αρνούμενος να ασχοληθεί με την προειδοποίηση ότι κινδυνεύει η ζωή του. Δολοφονήθηκε το ίδιο βράδυ (Πλούταρχος, "Πελοπίδας")
Γενηθήτω Φως!
Ο Θεός
Αν έτι μίαν μάχην Ρωμαίους νικήσωμεν, απολούμεθα παντελώς.
μτφρ: αν νικήσουμε σε ακόμη μια μάχη τους Ρωμαίους, χαθήκαμε εντελώς!
Πύρρος, βασιλιάς της Ηπείρου
μετά τις "πύρρειες" νίκες του στην Ηράκλεια και στο Άσκουλουμ το 279 π.Χ.( Πλούταρχος)
Ave Caesar, morituri te salutant.
μτφρ: Χαίρε Καίσαρ, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν.
Ο χαιρετισμός των μονομάχων προς τον Αυτοκράτορα πριν από τους αγώνες
Εύρηκα! Εύρηκα!
Αρχιμήδης
όταν ανακάλυψε την αρχή της άνωσης.
Aut viam inveniam aut faciam
μτφρ: Ή θα τον βρούμε το δρόμο ή θα τον φτιάξουμε
Ο Αννίβας, προσπαθώντας να διασχίσει τις Άλπεις
περί το 212 π.Χ.
Hannibal ante portas.
μτφρ: Ο Αννίβας προ των πυλών.
Οι Ρωμαίοι, την περίοδο που ο Αννίβας είχε πλησιάσει τη Ρώμη, το 217 π.Χ.
Delenda Carthago!
μτφρ: Να καταστραφεί η Καρχηδών!
Κάτων ο Πρεσβύτερος, Ρωμαίος Τιμητής του 184 π.Χ.
έκλεινε όλες τις ομιλίες του με αυτή την φράση.
Veni, vidi, vici.
μτφρ: Ήρθα, είδα, ενίκησα
Μήνυμα του Ιουλίου Καίσαρα προς τη Σύγκλητο
μετά τη νίκη του επί του βασιλιά Φαρνάκη του Πόντου, το 47 π.Χ.
 
Οψόμεθα εις Φιλίππους.
Το φάντασμα του δολοφονηθέντος Καίσαρα προς τον Βρούτο
πριν τη μάχη των Φιλίππων, το 34 π.Χ.(απο τον Πλούταρχο).
Ίδε ο άνθρωπος.
Η παρουσίαση του Ιησού από τον Πόντιο Πιλάτο
με την πορφύρα, τον στέφανο εξ ακανθών κλπ (Κατά Ιωάννην ΙΘ΄)
Νίπτω τας χείρας μου.
Πόντιος Πιλάτος (Κατά Ιωάννην ΙΘ΄)
Εν τούτω Nίκα.
Το ουράνιο όραμα πριν από τη μάχη του Μ. Κωνσταντίνου στη Μουλβία γέφυρα
το 312 μ.Χ.
Είπατε τω βασιλεί, χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά.
Ουκέτι Φοίβος έχει καλύβην, ου μάντιδα δάφνην,
ου παγάν λαλέουσαν. Απέσβετο και λάλον ύδωρ.
Ο τελευταίος χρησμός των Δελφών προς τον Ιουλιανό τον Παραβάτη το 362 μ.Χ.

Κάλλιστον εντάφιον η βασιλεία.
μτφρ: Το ωραιότερο σάβανο είναι η βασιλεία.
Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα προς τον Ιουστινιανό
αποτρέποντας τον να εγκαταλείψει την Πόλη, στη στάση του Νίκα, το 532 μ.Χ.

Σκοτώστε τους όλους! Ο Θεός θα αναγνωρίσει τους δικούς του.
Arnaud Amaury, λεγκάτος του Πάπα
μετά την κατάληψη της Bezier, όταν ρωτήθηκε πώς θα ξεχωρίσουν τους αιρετικούς από τους άλλους κατοίκους,το 1209.

Το την Πόλιν σοι δούναι ουτ' εμόν εστί ούτ' άλλου των κατοικούντων εν ταύτη.
Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος προς τον Μωάμεθ Β΄, το 1453…

Εάλω η Πόλις!
μτφρ: έπεσε η Πόλη
Aπό το "Χρονικόν" του Βυζαντινού ιστορικού Γεωργίου Φραντζή.
Κι όμως κινείται!       Γαλιλαίος
μετά την εξαναγκασμένη αποκήρυξη ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης της θεωρίας του ότι η Γη κινείται γύρω από τον ήλιο.
Μάλτα γιοκ!
Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, 1475–1546, Τούρκος πειρατής & ναύαρχος
Aναφορά του στο σουλτάνο όταν έχασε τη Μάλτα από τον Ντε Βαλέτα

Αδελφοί, ελάτε γρήγορα. Πίνω αστέρια!
Dom Perignon, 1638-1715, Γάλλος μοναχός
μετά την εφεύρεση της σαμπάνιας, στο κελάρι ενός μοναστηριού
Ένα άλογο, ένα άλογο.Το βασίλειό μου για ένα άλογο.
Ριχάρδος ο Γ΄
μετά την ήττα του στη μάχη του Μπόσγουρθ το 1485
Από τον Σαίξπηρ, η φράση μάλλον δεν ειπώθηκε ποτέ από τον Ριχάρδο
Να ζει κανείς ή να μη ζει; Ιδού η απορία.
Από τον "Άμλετ" του Σαίξπηρ
Cogito ergo sum.
μτφρ: Σκέφτομαι, άρα υπάρχω.
Το φιλοσοφικό αξίωμα του Καρτέσιου (Descartes)
Το κράτος είμαι εγώ.
"L' etat c'est moi"
Το μότο του βασιλια Ήλιου (Λουδοβίκος 14ος, 1638-1715)
Après nous, le déluge.
μτφρ: μετά από εμάς η καταστροφή.
Η Madame de Pompadour, ερωμένη του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου XV.
Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα
Liberté, Egalité, Fraternité
Το βασικό σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης (1789)
 
Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή.
Από τον "Θούριο" του Ρήγα Φεραίου, περί το 1797.
Ελευθερία ή Θάνατος
Σύνθημα της επανάστασης του Εικοσιένα και, γενικότερα, σύμβολο του Ελληνισμού
Η φρουρά πεθαίνει αλλά δεν παραδίνεται.
Η απάντηση των τελευταίων της φρουράς του Ναπολέοντα στο Βατερλώ, το 1815
(μάλλον δια στόματος του Καμπρόν)
Merde!
Η γνωστή λέξη του Καμπρόν (Cambronne), Γάλλου στρατηγού
που όταν τραυματίστηκε θανάσιμα στο Βατερλώ είπε απλά αυτό ακριβώς: "σκατά!"
 
 
Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για τη λευτεριά της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης
Προλετάριοι όλων των λαών, ενωθείτε!
Από το κομμουνιστικό μανιφέστο του Καρόλου Μαρξ και Φρ. Ένγκελς (1848)
Κύριοι, δυστυχώς επτωχεύσαμεν.
Δήλωση του πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη, το 1889
αναφερόμενος στην Ελληνική οικονομία.
Watson, come here! I need you!
μτφρ: Γουάτσον, έλα εδώ, σε χρειάζομαι
O εφευρέτης του τηλεφώνου Graham Bell προς το βοηθό του Watson
oι πρώτες λεξεις που ακούστηκαν από τηλεφώνου
No passaran!
μτφρ: Δεν θα περάσουν
Η Dolores Imbarruri (η Πασιονάρια) σε μια θρυλική ομιλία της το 1936
εννοώντας τους φασίστες του Φράνκο (που τελικά πέρασαν)
Σας υπόσχομαι ιδρώτα, δάκρυα, λύπη και αίμα.
Το μήνυμα στην πρώτη αγόρευση του Τσώρτσιλ ως πρωθυπουργού
στην αρχή του Β΄ Παγκοσμίου (Μάρτιος 1940)
Ποτέ τόσο λίγοι δεν έκαναν τόσα πολλά για τόσους πολλούς.
Δήλωση του Τσώρτσιλ μετά τη νίκη στη "Μάχη της Αγγλίας"
"Μάχη της Αγγλίας": η απόκρουση των επιθέσεων της Λουφτβάφε.(1940).
Alors, c΄est la guerre!
μτφρ: Ώστε λοιπόν, πόλεμος!
Η πραγματική διατύπωση του "ΌΧΙ" από τον Ιωάννη Μεταξά
προς τον Ιταλό πρέσβη τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940.
 
Στο εξής πρέπει να λέμε όχι ότι οι Έλληνες πολεμούν σας ήρωες, αλλά ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες.
Ο Τσώρτσιλ σε ραδιοφωνικό του μήνυμα
σχετικά με τις νίκες των Ελλήνων στην Αλβανία, το 1940.
Η Γαλλία έχασε μια μάχη, αλλά η Γαλλία δεν έχασε τον πόλεμο!
Ο στρατηγός Ντε Γκωλ μετά την ήττα της Γαλλίας το 1940 στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο
(η πρώτη -νομίζω- χρήση της αντίθεσης «χάσαμε μια μάχη,όχι τον πόλεμο»)
Θα επιστρέψω…
Στρατηγός Ντάγκλας Μακάρθουρ
εγκαταλείποντας τους στρατιώτες του στις Φιλιππίνες για να γλιτώσει από τους Ιάπωνες (1942)
Μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει η χώρα σου για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ για τη χώρα σου.
Ένα από τα μηνύματα στην ομιλία της ορκωμοσίας του Τζων Κέννεντυ,το 1960.
Ich bin ein Berliner!
μτφρ: Είμαι Βερολινέζος
Διακήρυξη του προέδρου Κέννεντυ στο Βερολίνο το 1961
εκφράζοντας τη συμπαράστασή του στους αποκλεισμένους Βερολινέζους.
Η φαντασία στην εξουσία.
Το πιο χαρακτηριστικό από τα πολλά συνθήματα της εξέγερσης του Μάη του ΄68
Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο βήμα για την ανθρωπότητα.
Νηλ Άρμστρονγκ
κάνοντας το πρώτο βήμα στο φεγγάρι (1969).
Χιούστον, έχουμε κάποιο πρόβλημα…
Το πλήρωμα του Apollo 13 προς το κέντρο ελέγχου
όταν προέκυψε ένα σοβαρό τεχνικό πρόβλημα που τελικά ματαίωσε την αποστολή τους στη Σελήνη το 1970.
Δεν είμαι απατεώνας!
Διακήρυξη από τηλεοράσεως του Ρίτσαρντ Νίξον
λίγο πριν αναγκασθεί σε παραίτηση το 1974.
Για την Ελλάδα ρε γαμώτο!
Βούλα Πατουλίδου
μετά τη νίκη της στα 100μ εμπόδια στους Ολυμπιακούς της Βαρκελώνης το 1992.
ΠΗΓΕΣ -gnomikologikon.gr